Virtueel klantonderzoek

Virtueel klantonderzoek klinkt als de ultieme droom van iedere ondernemer die snelheid wil maken. Geen respondenten werven, geen agenda’s trekken, geen focusgroep met lauwe koffie of iemand die vooral komt voor de cadeaubon van €50.

01 · Synthetisch klantonderzoek

Je voert een doelgroep, productpropositie en de vragen in, en binnen minuten praat je met kunstmatige (synthetische) respondenten die lijken op echte consumenten. Voor co-Founded by AI is dat het idee.

Als AI ons helpt om een productbedrijf te bouwen met minimale mensuren, kan AI dan ook de eerste klantinzichten leveren? Niet als definitieve waarheid, wel als snelle spiegel. Een manier om ideeën, bezwaren, prijsperceptie en positionering te toetsen voordat we tijd en budget steken in echt klantonderzoek. In onze shortlist doken partijen op als SYMAR, Experial, Lakmoos, Evidenza, Tellet, Koji en Jurnii, elk met een eigen belofte rond snelheid, schaal en klantinzichten.

02 · Het digitale speelveld

Het speelveld valt grofweg uiteen in drie smaken. Aan de ene kant staan platforms met synthetische respondenten, zoals SYMAR, Experial en Lakmoos, die virtuele persona’s, panels, vragenlijsten, focusgroepen of 1-op-1 interviews simuleren. Daar ligt de kracht in snelheid, lage kosten per onderzoek en het testen van varianten. Aan de andere kant staan tools als Tellet en Koji, die echte klanten interviewen met hulp van AI, waardoor je menselijke input behoudt, maar analyse en schaal versnelt. Daar tussenin zitten bureaus en platforms die AI inzetten voor conceptontwikkeling, sociale activatie of analyse, zoals Jurnii en cases rond Instagram-gedreven onderzoek zoals Vibeday.

Het voordeel van virtueel klantonderzoek lijkt dat je in uren leert wat eerder weken kostte. Een nadeel is er ook: synthetische respondenten kopen je product niet, voelen geen sociale druk, hebben geen rommelige thuissituatie, niet slecht geslapen en zeggen nooit geïrriteerd: “ik snap deze vraag niet.”

03 · Waarvoor te gebruiken

Voor vroege aannames, productvarianten en campagnetesten is virtueel onderzoek goud waard. Voor echte koopintentie, emotie, taalgebruik en verrassend gedrag lijken focusgroepen, één-op-één interviews en vragenlijsten met mensen nog wel noodzakelijk.

04 · SYMAR

Geert-Jan gaat aan de slag met SYMAR. Heel eerlijk, vanwege de maandelijkse kosten. Die vallen nog mee. Voor je het weet word je in de funnel gelokt, heb je onderzoeksgegevens ingevuld. Maar als je echt iets wilt, betaal je al snel de €99 per maand.

Je kunt met SYMAR veel onderzoeken met verschillende onderzoeksvormen. Het kost een paar uur voor je er handigheid in krijgt. Je kunt vragenlijsten aanmaken, 1-op-1 interviews plannen en focusgroepen laten uitvoeren. Allemaal met kunstmatige persona’s die je eenvoudig kunt genereren. Daarvoor stel je eerst AI klantsegmenten op, waarna SYMAR geautomatiseerd 10-50 synthetische persona’s binnen dat segment voor je creëert

• AI-segmenten: Definieer doelgroepsegmenten met demografische verdelingen en genereer respondentgroepen voor grootschalig onderzoek
• AI-persona’s: Maak en beheer kunstmatige persona’s die je doelgroep, beslissers en ICP’s (ideale klanten) vertegenwoordigen
• AI-moderators: Configureer AI-moderatoren die discussies begeleiden in focusgroepen en synthetische interviews

05 · Onderzoeksvragen en persona’s

Met Claude/ Chat genereren we snel tientallen vragen voor drie typen onderzoek:

• Focusgroep
• 1-op-1 interviews
• Vragenlijsten

De kunstmatige doelgroepsegmenten creëren we met ChatGPT. Dat levert prachtige stereotypen (segmenten) op. Input zijn de drie productsheets van de top-3 producten. We komen tot deze persona's.

• The urban creative professional
• The ambitious Dutch Tech entrepreneur
• The wellness-selfcare buyer
• The overloaded parent professional
• The premium design buyer (rejecter role)
• The university student

Per segment creëert SYMAR volledig automatisch 50 individuele virtuele personen, met een bepaalde leeftijdscategorie, inkomen, familiestatus, geslacht en interesses.

We gaan scoren op de volgende zaken:

• Top-5 redenen om te kopen én top-5 redenen om niet te kopen (met letterlijke quotes)
• Meest en minst kansrijke doelgroep
• Beste positionering en beste advertentiehaak
• Grootste geloofwaardigheidsprobleem
• Meest gewenste productkenmerk en belangrijkste copy-haken
• Kans op cadeau-aankoop en op delen/word-of-mouth
• Relatieve prijspositie t.o.v. de andere twee producten (niet als absolute prijs)
• Spreiding van de antwoorden + benoemde minderheidsstandpunten
• Advies: kill / improve / test further / launch validation

07 · Het begint te AI duizelen

Wat dit onderzoek extra interessant maakt, is niet alleen de uitkomst, maar ook de manier waarop die tot stand komt. Een synthetische focusgroep werkt niet als een simpele vragenlijst waar AI losse antwoorden uitspuugt. Je ziet een gespreksstructuur ontstaan met eerste antwoorden (initial responses), vervolg vragen (follow-up questions), antwoorden hierop (responses to follow-up) en reacties op anderen (reactions to others). Met andere woorden: AI-persona’s geven eerst hun eigen reactie, daarna stelt een AI-moderator vervolgvragen, vervolgens verdiepen de persona’s hun antwoord en reageren ze ook nog op elkaars inzichten.

Dat voelt in eerste instantie bijna absurd. AI-deelnemers praten met elkaar, onder leiding van een AI-moderator, over een product dat eerder door AI is bedacht. En ergens in die digitale kring ontstaat toch iets bruikbaars: nuance. Niet als vervanging van echt klantonderzoek, wel als snelle manier om aannames te testen, taal te vinden en blinde vlekken op te sporen.

Voor ons experiment past dat perfect. AI voert niet alleen taken uit, maar organiseert ook de tegenspraak. Dat is misschien nog wel de grootste verschuiving: je krijgt misschien niet sneller antwoorden, maar wel sneller betere vragen.

07 · SYMAR uitkomst

Wat komt er uit een SYMAR focusgroep onderzoek gericht op 1 van de 3 gekozen producten? Een PDF met 138 pagina’s! “Deze synthetische focusgroep onderzocht 7 vragen met 19 deelnemers en leverde in totaal 570 interacties op: 437 directe antwoorden, 133 reacties en 152 vervolgvragen. De discussie werd automatisch verwerkt.” Gelukkig is er de mogelijkheid de resultaten met AI te analyseren. Al snel rolt er een samenvatting uit van 3 A4-tjes. De resultaten zijn toch wel onthutsend voor specifiek The Dual.

• De combinatie van twee functies: focus timer en wekker wordt gezien als twee producten in elkaar geschoven in plaats van één samenhangend product.
• De klankschaal als verbindend element spreekt aan als overgangsritueel, al vraagt een deel van de deelnemers om bewijs en meetbaarheid.

We voeren ook de andere soorten virtueel onderzoek uit (vragenlijsten en 1-op-1 interviews) en doen dit voor alle drie de producten. Hieruit halen we super waardevolle informatie. Het stelt ons in staat de producten veel scherper te definiëren en op te schrijven in de product sheets. Het wordt tijd om een definitieve keuze te maken.

Maar eerst voeden we Claude Cowork met dezelfde vragenlijsten en persona's. Better safe than sorry.

Geert-Jan Smits & Jurriën Kerstholt - Founders co-Founded by AI